Zero Trust is een vertrouwde term in gesprekken over cybersecurity. Maar hoe vaker de term gebruikt wordt, hoe minder duidelijk het soms is wat ermee bedoeld wordt. En dat is jammer, want daardoor klinkt het ingewikkelder dan het in de kern is.

Zero Trust is geen product dat je aanschaft of een oplossing die je aanzet. Het is een manier van kijken naar beveiliging. Het uitgangspunt: vertrouw toegang niet automatisch, maar controleer steeds of iemand of iets toegang mag krijgen tot systemen, applicaties en data.

In deze blog leggen we uit wat Zero Trust wel en niet is, waar de meeste organisaties beginnen en welke stappen je als organisatie kunt zetten.

Drie principes als basis

Zero Trust rust op drie principes. Als je die kent, kun je elk gesprek hierover duiden.

Het eerste is always verify. Ga er nooit van uit dat iemand of iets is wie het zegt te zijn, ook niet als het van binnen het netwerk komt. Verifiëren gebeurt continu, niet één keer bij de voordeur.

Het tweede is least privilege. Iedereen krijgt alleen de rechten die nodig zijn voor het werk van dat moment. Dat geldt niet alleen voor mensen. Een server die niet naar het internet hoeft, mag er ook niet bij. Een applicatie die niet met een andere applicatie hoeft te praten, mag daar geen route naartoe hebben. Dat is ook direct waarom Zero Trust nu extra relevant is voor AI: een model of agent is een nieuwe gebruiker die je precies dezelfde discipline moet opleggen.

Het derde is assume breach. Ga ervan uit dat een aanvaller op enig moment kan binnenkomen. Richt je omgeving daarom zo in dat de mogelijke schade beperkt blijft, afwijkend gedrag snel wordt gedetecteerd en je snel kunt herstellen. Dat verandert de manier waarop je monitort, back-ups maakt en incidenten oefent.

Zero Trust betekent overigens niet dat je medewerkers bij iedere handeling een extra drempel moet voorschotelen. Juist door rekening te houden met identiteit, apparaat, context en risico kun je beveiliging gerichter toepassen: sterker waar het risico hoog is en zo onzichtbaar mogelijk waar het veilig kan. Goede beveiliging beschermt het werk zonder het onnodig te vertragen.

De grootste misvatting

Een van de grootste misverstanden rond Zero Trust is dat het een product is. Veel securityoplossingen worden inmiddels gekoppeld aan de term, maar één oplossing maakt je omgeving nog niet Zero Trust. Een firewall die netwerksegmentatie mogelijk maakt, is geen Zero Trust. MFA op zichzelf ook niet. En hetzelfde geldt voor een identity-oplossing. Het zijn allemaal onderdelen die kunnen bijdragen aan Zero Trust. Het verschil zit in de manier waarop je ze samen inzet en in de keuzes die je maakt over toegang, rechten en risico’s.

Dat betekent ook dat je niet ineens je hele IT-omgeving hoeft te vervangen. Vaak is er al veel technologie aanwezig waarmee je stappen kunt zetten. De vraag is vooral: waar zitten de grootste risico’s en welke maatregelen maken daar het meeste verschil?

Wat wij in de praktijk tegenkomen

Veel IT-omgevingen zijn door de jaren heen gegroeid. Er zijn applicaties bijgekomen, koppelingen tussen systemen gemaakt, medewerkers hebben andere rollen gekregen en tijdelijke uitzonderingen zijn soms permanent geworden.

Daardoor zien we regelmatig dezelfde situaties terug. Netwerken waarin systemen met elkaar kunnen communiceren terwijl dat niet nodig is. Beheeraccounts die permanent verhoogde rechten hebben. Servers met internettoegang zonder duidelijke reden. Of instellingen die ooit logisch waren, maar waarvan inmiddels niemand meer precies weet waarom ze nog zo staan.

Dat betekent niet automatisch dat een omgeving onveilig is. Het betekent wel dat het verstandig is om regelmatig opnieuw te kijken naar de keuzes die in de loop der jaren zijn gemaakt.
Met een Security Roadmap sessie brengen we daarom eerst de uitgangssituatie in kaart. Hoeveel mensen hebben verhoogde rechten, en welke extra beveiliging zit daarop? Welke systemen zijn met elkaar verbonden, en is dat wel nodig? Welke servers hebben internettoegang, en waarom eigenlijk? Op basis van die scan kun je gerichte verbeteringen doorvoeren.

Drie logische eerste stappen

Waar je begint, verschilt per organisatie. Toch zijn er drie maatregelen die voor organisaties die met Zero Trust aan de slag gaan vrijwel altijd als eerste aan bod komen.

Beperk permanente beheerrechten. Een beheerder hoeft niet permanent beheerrechten te hebben. Rechten kunnen tijdelijk worden toegekend wanneer ze nodig zijn, in combinatie met sterke authenticatie en een tijdslimiet. Zo verklein je de impact wanneer een account toch wordt misbruikt.

Segmenteer je omgeving. Door systemen en netwerkdelen van elkaar te scheiden, voorkom je dat iemand die op één plek binnenkomt zich eenvoudig door de hele omgeving kan bewegen. Begin bijvoorbeeld bij systemen die belangrijk zijn voor de continuïteit van de organisatie, zoals financiële systemen, HR-systemen, een elektronisch cliëntendossier (ECD) en back-ups.

Kies voor phishing-resistente authenticatie. Niet iedere vorm van MFA biedt dezelfde bescherming. Microsoft stuurt nadrukkelijk op phishing-resistente methoden, zoals passkeys en Windows Hello for Business. Sinds 1 september 2026 zijn passkeys de standaard in Microsoft Entra ID, en per 1 februari 2027 stopt Microsoft met de eigen sms- en telefonielevering voor authenticatie. Voor organisaties die daar nu nog sterk op leunen, is dit het moment om te bepalen welke sterkere methode bij hen past.

Drie vragen die je vooraf stelt

Zero Trust is niet alleen een technische keuze. Op drie momenten wil je je directie erbij hebben, want dan raken beveiligingskeuzes direct de continuïteit, de risico’s en de investeringen van de organisatie. Dit zijn de vragen waarmee je het gesprek opent.

Bij een nieuwe applicatie: past deze binnen onze afspraken over identiteit en toegang, of maken we weer een uitzondering?

Bij een incident: niet alleen óf een aanvaller binnenkomt, maar wat er dan gebeurt. Hoe ver komt iemand? Welke processen raakt het? En hoe snel herstellen we?

Bij een audit: kunnen we aantonen dat we risico’s bewust beheersen, in beleid én in de techniek?

Met deze vragen stuur je het gesprek vooraf, in plaats van achteraf uit te leggen waarom iets niet geregeld was. Zero Trust helpt daarmee niet alleen IT-teams om betere beveiligingskeuzes te maken. Het helpt de hele organisatie om betere vragen te stellen over digitale risico’s.

Van inzicht naar een haalbare roadmap

Zero Trust invoeren begint wat ons betreft niet met een lijst oplossingen die je moet aanschaffen. Het begint met weten waar je staat.

Daarom brengen we eerst de uitgangssituatie in kaart. Vervolgens bepalen we welke risico’s de grootste impact kunnen hebben en welke maatregelen daar het meeste verschil maken. Sommige verbeteringen zijn relatief snel door te voeren. Andere vragen meer voorbereiding, zoals verdere netwerksegmentatie, het beheer van identiteiten en toegangsrechten of het terugbrengen van permanente beheerrechten. Zo ontstaat een roadmap die past bij de organisatie en die stap voor stap kan worden uitgevoerd.

Want Zero Trust is geen project dat na drie maanden klaar is. Je organisatie verandert, medewerkers wisselen van rol, applicaties komen erbij en nieuwe technologie brengt nieuwe vormen van toegang met zich mee. Beveiliging moet daarin blijven meebewegen.

De kern blijft daarbij verrassend eenvoudig: geef mensen, apparaten en systemen alleen toegang tot wat ze nodig hebben, controleer dat voortdurend en richt je omgeving zo in dat de impact beperkt blijft als het toch misgaat.

Waar staat jouw organisatie?

Wil je weten waar jouw organisatie staat en welke verbeteringen het meeste verschil maken? Lees meer over onze security-aanpak en onze managed services, of neem contact op voor een Security Roadmap sessie.

Terug naar overzicht